با توجه به درگیری میان روسیه و اوکراین و تحریمهای بینالمللی، نحوه برخورد بانک توسعه نوین با وضعیت روسیه و واکنش مؤسسات رتبهبندی بینالمللی اهمیت یافته است. این گزارش تخصصی وضعیت پروژههای روسیه در بانک، بیانیههای رسمی، تغییرات حاکمیتی و تأثیرات بر پایداری اعتباری و جریانهای مالی را بررسی میکند.
مجموع درخواستهای روسیه در وضعیت تأیید یا کامل از آغاز فعالیت بانک تا کنون معادل ۴.۳۲۷ میلیارد دلار گزارش شده است که از این مقدار حدود ۱ میلیارد دلار مربوط به تسهیلات مرتبط با بحران کووید-۱۹ بوده است.
از مجموع ۱۸ پروژه ثبتشده برای روسیه:
نکته: برخلاف سایر کشورهای عضو که پروژههایی در وضعیت پیشنهاد ثبت شدهاند، برای روسیه پس از سال ۲۰۲۱ هیچ پروژهای در وضعیت پیشنهاد یا جدید ثبت نشده است که نشاندهنده توقف تدریجی فعالیتهای بانک در این کشور است.
بانک توسعه نوین در تاریخ ۳ مارس ۲۰۲۲ در بیانیهای اعلام کرد: «با توجه به عدم قطعیتها و محدودیتهای آشکار، معاملات جدید در روسیه متوقف شدهاند. بانک بهعنوان یک مؤسسه بینالمللی فعالیتهای خود را با بالاترین استانداردهای انطباق ادامه خواهد داد.»
ظرف چند روز پس از آغاز درگیری، تغییرات حاکمیتی نیز اعمال شد و مدیرعامل آفریقای جنوبی بهصورت موقت به عنوان رئیس هیئتمدیره منصوب گردید تا ثبات نهادی حفظ شود.
مؤسسه S&P پس از آغاز درگیری، وضعیت اعتباری روسیه را از سطح پیشین به SD تنزل داد و سپس در آوریل ۲۰۲۲ آن را به حالت «عدم امکان رتبهبندی» تغییر داد. S&P اشاره کرده که این تحولات منجر به افزایش وزن ریسک در سبد داراییهای بانک و کاهش سرمایه تعدیلشده برحسب ریسک شده است.
فیچ ابتدا رتبه اعتباری بانک را از +AA به AA با چشمانداز منفی کاهش داد؛ اما پس از اقدامات اصلاحی و مدیریتی بانک، رتبه را به AA با چشمانداز پایدار بازگرداند. فیچ هشدار داده که حضور روسیه بهعنوان سهامدار کلیدی میتواند روند جذب اعضای توسعهیافته را دشوار سازد.
فیچ همچنین اعلام کرد که بانک در طراحی اوراق قرضه بلندمدت دلاری آتی خود بند «استفاده از درآمد» را لحاظ خواهد کرد تا از هرگونه استفاده جمعآوریشده برای عملیات وامدهی در روسیه جلوگیری گردد.
مهمترین پیامدهای بحران برای بانک عبارتاند از افزایش وزن ریسک داراییهای مرتبط با روسیه، کاهش سرمایه تعدیلشده بر حسب ریسک و محدودیت در تعامل با بانکهای توسعهای تحت حمایت کشورهایی که تحریمها را اعمال کردهاند. این موارد بر هزینه مالی و قابلیت جذب سرمایه با کیفیت بالا تأثیرگذار است.
بررسی دادهها نشان میدهد که از سال ۲۰۲۱ عملاً پروژههای جدیدی برای روسیه در بانک توسعه نوین ثبت نشده است؛ توقفی که ناشی از تحریمها و عدم قطعیتهای حقوقی و عملیاتی است. اقدامات بانک در مدیریت بحران، از جمله توقف معاملات جدید و تغییر در مدیریت، به تثبیت اعتماد بازار کمک کرده و توسط مؤسسات رتبهبندی تا حدی تأیید شده است. با این وجود، ریسکهای ساختاریِ مرتبط با حضور سهامداران تحریمشده همچنان یک چالش بلندمدت برای استراتژی جذب سرمایه و اعتبار بینالمللی بانک باقی میماند.
