در چارچوب ریاست دورهای هند بر بریکس در سال ۲۰۲۶ و براساس تقویم رویدادهای کمیته علم، فناوری و نوآوری (STI) بریکس در سال 2026، از تاریخ 27 تا 30 مرداد ۱۴۰۵ سه نشست تحت عنوان چهارمین نشست زیرکمیته بازنگری اولویتهای STI بریکس (27 مرداد 1405)، شانزدهمین نشست مقامات ارشد علم، فناوری و نوآوری بریکس (28 و 29 مرداد 1405) و چهاردهمین نشست وزرای علم، فناوری و نوآوری بریکس (30 مرداد 1405) به میزبانی وزرات علوم و فناوری هند در شهر چنای برگزار شد. این رویدادها با شعار «ساختن برای تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» و با هدف تقویت همکاریهای علمی و فناورانه میان اعضای بریکس برگزار گردید.
در این نشستها نمایندگانی از همه کشورهای عضو به غیر از عربستان سعودی و مصر حضور داشتند و نمایندگان ایران که با هماهنگیهای انجام شده توسط مرکز همکاریهای تحول و پیشرفت ریاستجمهوری در رویدادهای مذکور مشارکت داشتند به شرح ذیل میباشند:
این نشست یکروزه با هدف بررسی و بازنگری در اولویتهای علم، فناوری و نوآوری بریکس و همچنین هماهنگی رویههای عملیاتی کارگروهها برگزار شد. نمایندگان کشورهای عضو از جمله ایران در پنج پنل تخصصی شامل بررسی پیشنهاد هند برای بازنگری ساختار کارگروهها و پیشنهاد برزیل برای دستورالعملهای عملکرد کارگروهها شامل چهار ستون راهبردی، سازوکار هماهنگی نهادی، چارچوب رویهای و مستندسازی و مذاکره و اجماعسازی بر روی سند نهایی مشارکت داشتند. ایران در این نشست ضمن حمایت از پیشنهادات هند و برزیل، پیشنهادات تکمیلی خود را شامل برگزاری جلسات آنلاین پیگیری در طول سال، وظیفهمند کردن فوکال پوینتها، نقش فعالتر میزبان و زمانبندی مشخص برای صورتجلسات ارائه کرد.
نشست مقامات ارشد در دو روز با مراسم افتتاحیه آغاز شد و نمایندگان کشورهای عضو به ایراد سخنرانی پرداختند. در ادامه، گزارشهای کارگروههای تخصصی، اولویتهای STI کشورها، گزارش زیرکمیته بازنگری اولویتها و برنامه چارچوبی بریکس ارائه و مورد بحث و بررسی قرار گرفت. ایران در این نشست ضمن ارائه گزارشی از فعالیتهای خود در هشت کارگروه تخصصی، دو پیشنهاد جدید خود را برای ایجاد مرکز برتر علوم شناختی و کارگروه فناوریهای کاهش تغییرات اقلیمی مطرح کرد. همچنین با ارائه آمار دقیق از مشارکت خود در فراخوانهای برنامه چارچوبی (۱۲۱ طرح عادی، ۶ طرح پرچمدار و ۵۷ طرح نوآوری)، بر تعهد خود به همکاریهای علمی بریکس تأکید کرد. در بخش فعالیتهای پیشرو، ایران از برنامهریزی خود برای میزبانی گفتوگوی برخط آب در تاریخ ۲۶ و ۲۷ آبانماه ۱۴۰۵ خبر داد.
ایران همچنین پیشنهاد میزبانی چندین رویداد در سال 2027 را مطرح نمود که پس از انجام مذاکرات تکمیلی با متناظرین چینی به عنوان رئیس سال 2027 بریکس، تعیین تکلیف خواهند شد. در این نشست همچنین پیشنویس بیانیه وزاری علوم، فناوری و نوآوری بریکس مورد بحث و بررسی قرار گرفت. ضمنا در حاشیه این نشستها، جلسات دو جانبهای با نمایندگان هند و اندونزی برگزار شد و طرفین بر گسترش همکاریهای دوجانبه تاکید نمودند. همچنین ضیافت شامی به میزبانی وزیر علوم و فناوری هند و حضور اعضای هیئتهای کشورها برگزار شد.
نشست وزیران با سخنرانی سران هیئتها آغاز شد و پس از آن گزارش نشست مقامات ارشد ارائه گردید. وزیران به تشریح سیاستهای ملی STI کشورهای خود پرداختند. ایران سیر تحول سیاستهای علم و فناوری خود را از دهه ۱۳۷۰ تاکنون تشریح و بر سه محور کلیدی شامل اصلاح ساختار حکمرانی، تمرکز بر فناوریهای راهبردی و تعمیق همکاریهای منطقهای و بینالمللی تأکید کرد. در بخش پروتکل الحاقی اعضای جدید، ایران اعلام نمود که فرآیند امضای پروتکل الحاقی را تکمیل کرده است. در ادامه، اسناد نهایی از جمله بیانیه چنای STI ۲۰۲۶ و تقویم فعالیتهای ۱۴۰۵-۱۴۰۶ به تصویب رسید.
۱. نمایندگان ایران کاملاً آماده و با چندین پیشنهاد مؤثر در نشست حضور یافته بودند که پیشنهادات آنها مورد استقبال اعضا قرار گرفت. گزارش عملکردی که توسط نمایندگان ایران ارائه شد، نماد عملکردی فعالانه و تعاملی بود و دیگر اعضای بریکس از مشارکت فعالانه ایران در تمامی رویدادها و همکاریهای مشترک به ویژه طرحهای پیشنهادی ایران در فراخوانهای اعلامی کمیته STI بریکس تشکر نمودند.
2. در نشستهای دوجانبهای که با نمایندگان کشورهای هند و اندونزی انجام شد و همچنین در حاشیه نشست تعاملات خوبی با حاضرین نشست انجام شد و ارتباطات خوبی برای تداوم و گسترش همکاریها شکل گرفت.