هند در چارچوب ریاست خود بر بریکس در سال ۲۰۲۶، هشتمین اجلاس جوانان انرژی بریکس را در روز ۱۷ آگوست ۲۰۲۶ (۲۶ مرداد ۱۴۰۵) بهصورت مجازی برگزار کرد. این اجلاس با حضور بیش از ۱۰۰ نفر از متخصصان جوان حوزه انرژی، سیاستگذاران، دانشگاهیان و نمایندگان سازمانهای بینالمللی برگزار شد و هدف اصلی آن بررسی راهکارهای تقویت همکاریهای انرژی میان کشورهای عضو بریکس بود. این رویداد در چارچوب شعار اصلی ریاست هند بر بریکس، یعنی «ساختن برای تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» برگزار شد و در بخش انرژی نیز شعار «انرژی برای همه» را دنبال کرد که بر تأکید هند بر دسترسی همگانی، مقرونبهصرفه و فراگیر به انرژی دلالت دارد.
در این اجلاس، متخصصان و نمایندگان جوان از بخشهای دانشگاهی، نهادهای دولتی و وزارتخانههای انرژی کشورهای عضو بریکس حضور داشتند و نمایندگانی از آژانس جوانان انرژی بریکس، سازمان انرژی پایدار برای همه، ائتلاف بینالمللی خورشیدی و آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر نیز در آن مشارکت کردند. برگزاری این اجلاس در راستای رویکرد هند برای قرار دادن جوانان در مرکز همکاریهای انرژی بریکس انجام شد و نقش آنان در پیشبرد نوآوری، کارآفرینی، توسعه فناوری و همکاریهای بینالمللی مورد تأکید قرار گرفت.
یکی از محورهای اصلی اجلاس، بررسی نقش نسل جوان در شکلدهی به آینده نظامهای انرژی بریکس بود. بیش از ۲۰ سخنران و عضو جوان پنلها دیدگاهها و تجربیات خود را در سه حوزه اولویتدار شامل امنیت و پایداری انرژی، دسترسی و عدالت انرژی و فناوری و نوآوری ارائه کردند. در این نشست، موضوعاتی همچون تنوعبخشی به سبدهای انرژی، ایجاد زنجیرههای تأمین انرژی تابآور، گسترش دسترسی به انرژی، توسعه سازوکارهای نوآورانه تأمین مالی، فناوریهای نوظهور و دیجیتالیسازی نظامهای انرژی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در بخش فناوری و نوآوری، شرکتکنندگان بر ضرورت استفاده از فناوریهای جدید برای ایجاد نظامهای انرژی انعطافپذیر، هوشمند و تابآور تأکید کردند. از دیدگاه حاضران، نوآوری فناورانه و دیجیتالیسازی از مهمترین عوامل توانمندساز برای افزایش انعطافپذیری شبکههای انرژی و مدیریت بهتر منابع محسوب میشوند. در همین راستا، اهمیت دسترسی به دادههای قابل اعتماد انرژی، قابلیت تعامل میان سامانهها، امنیت سایبری و تربیت نیروی انسانی ماهر بهعنوان الزامات اصلی تحول نظامهای انرژی مورد تأکید قرار گرفت. این رویکرد نشان میدهد که توسعه زیرساختهای دیجیتال و سرمایه انسانی در کنار توسعه ظرفیت تولید انرژی، برای گذار به نظامهای انرژی آینده اهمیت اساسی دارد.
اجلاس همچنین بر ضرورت تبدیل مشارکت جوانان از سطح گفتوگو و تبادل نظر به نتایج عملی و همکاریهای قابل اجرا تأکید کرد. در این زمینه، شرکتکنندگان بر توسعه پژوهشهای مشترک، اجرای طرحهای نمایشی فناوری، تبادل دانش و تجربه و اجرای برنامههای توانمندسازی و توسعه ظرفیتها تأکید کردند. هدف از این اقدامات، ایجاد فرصت برای مشارکت مستقیم جوانان در پروژههای علمی، فناورانه و نوآورانه حوزه انرژی و تقویت شبکه همکاری میان متخصصان جوان کشورهای بریکس عنوان شد. چنین همکاریهایی میتواند زمینه را برای شکلگیری پروژههای مشترک، انتقال دانش و توسعه راهکارهای فناورانه متناسب با نیازهای کشورهای عضو فراهم کند.
در جریان مذاکرات، همگرایی گسترده کشورهای بریکس درباره ضرورت ایجاد نظامهای انرژی تابآور و متنوع، تضمین دسترسی مقرونبهصرفه و فراگیر به انرژی و استفاده از روشهای نوآورانه تأمین مالی برای تسریع توسعه انرژی پاک مورد تأکید قرار گرفت. شرکتکنندگان بر این باور بودند که دستیابی به یک نظام انرژی پایدار، علاوه بر افزایش ظرفیت انرژیهای پاک، نیازمند تنوعبخشی به منابع انرژی، تقویت زیرساختها و فراهم کردن منابع مالی مناسب برای توسعه فناوریهای جدید است.
نمایندگان هند همچنین تجربه این کشور در تنوعبخشی به سبد انرژی، تقویت زیرساختهای توزیع برق، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر غیرمتمرکز و دیجیتالیسازی نظام انرژی را تشریح کردند. تأکید بر انرژی غیرمتمرکز، بهویژه انرژیهای تجدیدپذیر، از آن جهت اهمیت دارد که میتواند دسترسی به برق را در مناطق دورافتاده و کمتر برخوردار بهبود دهد و در عین حال وابستگی به شبکههای متمرکز را کاهش دهد.
یکی از ابتکارات فناورانه مورد توجه در اجلاس، مرکز تعالی دیجیتال بریکس در زمینه شبکههای هوشمند و ذخیرهسازی انرژی بود. این مرکز بهعنوان بستری برای تبادل دانش، توسعه ظرفیتهای تخصصی و تقویت همکاری میان کشورهای عضو در زمینه شبکههای هوشمند، ذخیرهسازی انرژی و افزایش تابآوری شبکه برق معرفی شد. توسعه این حوزهها بهویژه با افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا شبکههای هوشمند و فناوریهای ذخیرهسازی میتوانند به مدیریت نوسانات تولید برق از منابعی مانند خورشید و باد و ایجاد انعطافپذیری بیشتر در نظام برق کمک کنند.
در مجموع، هشتمین اجلاس جوانان انرژی بریکس نشان داد که جوانان میتوانند نقشی محوری در تحول نظامهای انرژی کشورهای عضو و توسعه راهکارهای نوآورانه برای چالشهای انرژی ایفا کنند. تمرکز اجلاس بر فناوری، نوآوری، کارآفرینی، دیجیتالیسازی، پژوهشهای مشترک و توسعه مهارتهای تخصصی، بیانگر تلاش بریکس برای افزایش نقش نسل جوان در شکلدهی به آینده انرژی این گروه است. همچنین تأکید بر امنیت انرژی، توسعه پایدار و دسترسی عادلانه به انرژی نشان داد که همکاریهای انرژی بریکس صرفاً به افزایش ظرفیت تولید محدود نیست، بلکه ایجاد نظامهای انرژی تابآور، پاک، مقرونبهصرفه و فراگیر را نیز دنبال میکند. در همین چارچوب، اجلاس با تأکید بر نقش تعیینکننده جوانان در شکلدهی به آیندهای امن، پایدار و فراگیر برای انرژی در کشورهای بریکس و در راستای چشمانداز هند با عنوان «انرژی برای همه» به کار خود پایان داد.