در پنجمین اجلاس سران بریکس در آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۳، بیانیه و برنامه اقدام eThekwini به تصویب رسید. به دنبال آن، وزرا و رؤسای نهادهای علوم، فناوری و نوآوری بریکس و نمایندگان آن‌ها برای نخستین‌بار در فوریه ۲۰۱۴ در آفریقای جنوبی با یکدیگر دیدار کردند و بدین‌ترتیب، همکاری اعضای بریکس در زمینه علم، فناوری و نوآوری به‌طور رسمی آغاز شد. از آن زمان، رهبران علم، فناوری و نوآوری کشورهای عضو بریکس هر سال گردهم می‌آیند و درباره موضوعات مرتبط با تقویت همکاری‌ها و پیشبرد پروژه‌های مشترک در این حوزه گفت‌وگو می‌کنند؛ روندی که نقش مهمی در توسعه ظرفیت‌های علمی، فناورانه و نوآورانه کشورهای عضو داشته است.
همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، سیزدهمین نشست وزرا/رؤسای نهادهای علم، فناوری و نوآوری بریکس به ریاست وزیر علوم و فناوری برزیل، در تاریخ ۴ تیر ۱۴۰۴ در شهر برازیلیا برگزار شد. مقرر شده بود رئیس مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری، به‌عنوان نقطه تماس اصلی ایران در همکاری‌های فناوری و نوآوری با گروه بریکس، در این نشست حضور یابد؛ بااین‌حال، به دلیل هم‌زمانی نشست با جنگ تحمیلی ۱۲روزه، این امکان فراهم نشد.
ازاین‌رو، مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری هماهنگی‌های لازم را با نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در برازیلیا انجام داد و تمامی اسناد و اطلاعات موردنیاز، متن سخنرانی شامل گزارش اقدامات انجام‌شده، اظهارنظرهای پیشنهادی درباره متن بیانیه وزرا و پیشنهادهای موردنظر زیست‌بوم علم، فناوری و نوآوری کشور، به‌ویژه در حوزه‌های هوش مصنوعی، فناوری‌های راهبردی و برگزاری المپیک فناوری، در اختیار نمایندگی کشور قرار گرفت. در نهایت، سفیر جمهوری اسلامی ایران در برازیلیا به نمایندگی از کشور در این نشست حضور یافت.
این نشست هم‌زمان با دهمین سالگرد امضای تفاهم‌نامه همکاری در حوزه علم، فناوری و نوآوری برگزار شد. وزرا و نمایندگان کشورهای عضو ضمن بررسی دستاوردهای یک دهه همکاری، بر تقویت مشارکت در چارچوب توسعه اعضای جدید و توجه به اولویت‌های نوین فناورانه تأکید کردند. محورهای اصلی بیانیه نهایی و تصمیمات و مصوبات این نشست به‌ترتیب در اطلاع‌نگاشت‌های ۱۴ و ۱۵ ارائه شده است.
گسترش اعضا و شرکای بریکس:
کشورهای عضو، ضمن استقبال از الحاق اندونزی به‌عنوان عضو جدید، از ۱۰ کشور دیگر ازجمله بلاروس، قزاقستان، نیجریه، تایلند، ازبکستان و ویتنام به‌عنوان شرکای بریکس استقبال کردند. همچنین، با توجه به گسترش اعضا، بازنگری در اولویت‌ها و گروه‌های کاری با هدف افزایش انسجام همکاری‌ها در دستورکار قرار گرفت.
اولویت‌های فناورانه ۲۰۲۵:
با پیشنهاد برزیل، تمرکز بر سه حوزه هوش مصنوعی، فناوری‌های کوانتومی و نوآوری صنعتی مورد تأکید قرار گرفت. این اولویت‌ها در چارچوب نقش‌آفرینی بریکس در رهبری «جنوب جهانی» و با توجه به تحولات سریع فناوری تعیین شدند.
دستاوردها و ابتکارات کلیدی کارگروه‌ها:
در بیانیه نهایی از نتایج چندین نشست و ابتکار تخصصی استقبال شد که ازجمله آن‌ها می‌توان به پلتفرم دیجیتال زیست‌فناوری و سلامت، شبکه اجتماعی فدرال بریکس، نقشه‌راه ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ علوم اقیانوسی و قطبی و پیشنهاد تأسیس مرکز بین‌المللی تحقیقات منابع اعماق دریا اشاره کرد.
برنامه‌های جدید همکاری:
وزیران از تدوین برنامه اقدام نوآوری بریکس برای دوره ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ استقبال کردند. همچنین، برنامه‌ریزی برای انتشار فراخوان‌های جدید پروژه‌های چتر و پرچمدار در چارچوب برنامه علم، فناوری و نوآوری بریکس مورد تأکید قرار گرفت.
میزبانی رویدادهای آتی:
کشورهای عضو برای میزبانی رویدادهای مختلف در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ اعلام آمادگی کردند که ازجمله آن‌ها می‌توان به میزبانی ایران برای کارگروه فناوری‌های اطلاعات مکانی و کارگروه زیرساخت‌های تحقیقاتی و پروژه‌های کلان علمی اشاره کرد.
زیرساخت ارتباطی راهبردی:
پیشنهاد بررسی امکان‌سنجی ایجاد یک شبکه ارتباطی زیردریایی پرسرعت میان کشورهای بریکس برای اتصال مستقیم کشورهای «جنوب جهانی» مطرح و مورد تأیید قرار گرفت.
پذیرش میزبانی هند برای چهاردهمین نشست وزرای علوم، فناوری و نوآوری بریکس در سال ۲۰۲۶.
