دوازدهمین نشست وزیران ارتباطات بریکس در چارچوب ریاست هند بر بریکس در سال ۲۰۲۶ برگزار شد و محور اصلی آن تقویت همکاری کشورهای عضو در فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، تحول دیجیتال، نوآوری و ایجاد زیرساخت‌های دیجیتال مقاوم بود. ریاست نشست را وزیر ارتباطات هند بر عهده داشت. این نشست تحت شعار کلی ریاست هند بر بریکس، یعنی «ایجاد تاب‌آوری، نوآوری، همکاری و پایداری» برگزار شد و در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات، شعار «نوآوری، همکاری و تحول برای آینده‌ای تاب‌آور» به‌عنوان چارچوب اصلی تعیین شده بود.
مذاکرات وزیران و نمایندگان کشورهای عضو چند حوزه مهم را دربرمی‌گرفت. فناوری‌های نوظهور، زیرساخت عمومی دیجیتال (DPI)، شبکه‌های آینده، امنیت سایبری، ظرفیت‌سازی و اتصال دیجیتال فراگیر از مهم‌ترین محورهای نشست بودند. یکی از اهداف مهم، تبادل تجربه و بهترین رویه‌ها در زمینه تحول دیجیتال بود. هند تلاش داشت همکاری‌ها از سطح گفت‌وگو فراتر رفته و به همکاری‌های عملی منجر شود؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی که می‌توانند توانمندی‌های دیجیتال کشورهای بریکس و به‌طور گسترده‌تر کشورهای جنوب جهانی را افزایش دهند.
در دوره ریاست هند، زیرساخت عمومی دیجیتال (DPI) جایگاه مهمی در همکاری‌های ICT بریکس پیدا کرده است. هند تجربه خود در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال در مقیاس جمعیتی را به‌عنوان یکی از زمینه‌های همکاری مطرح کرده و تلاش کرده است کشورهای عضو از این تجربیات برای توسعه اکوسیستم‌های دیجیتال خود استفاده کنند. در همین چارچوب، وزارت ارتباطات هند از طریق کارگروه همکاری ICT بریکس موضوعاتی مانند ایجاد مراکز ظرفیت‌سازی بریکس و افزایش همکاری در فناوری‌های نوظهور را پیگیری کرده است.
امنیت سایبری نیز یکی از محورهای اصلی همکاری بود. هدف این است که با افزایش دیجیتالی‌شدن اقتصاد و خدمات عمومی، زیرساخت‌های دیجیتال کشورهای عضو در برابر حملات و اختلالات سایبری مقاوم‌تر شوند. در کنار آن، شبکه‌های آینده و فناوری‌های ارتباطی نوین نیز مورد توجه قرار گرفتند؛ زیرا توسعه این فناوری‌ها برای افزایش ظرفیت شبکه‌ها، اتصال مناطق مختلف و پشتیبانی از خدمات دیجیتال نسل جدید اهمیت دارد.
در جریان برنامه، دو نشست تخصصی برگزار شد.
نخستین نشست درباره «امنیت سایبری و فناوری‌های ارتباطی قابل اعتماد» بود که موضوع حفاظت از کودکان در فضای آنلاین را نیز دربر می‌گرفت. بحث اصلی این بود که توسعه دیجیتال نباید به قیمت کاهش حریم خصوصی، امنیت کاربران و منافع عمومی تمام شود. بنابراین، کشورها بر ایجاد توازن میان توسعه فناوری و حفاظت از کاربران، به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر تأکید کردند.
در این نشست همچنین پیشنهاد شد امنیت و اعتماد از همان مرحله طراحی سامانه‌های دیجیتال در نظر گرفته شوند، نه اینکه پس از ایجاد سامانه و بروز مشکل به آن‌ها پرداخته شود. برای این منظور سه محور مطرح شد: ایجاد زیرساخت عمومی دیجیتال ایمن از ابتدا، وضع الزامات قانونی برای شرکت‌هایی که محتوای دیجیتال یا داده‌های شخصی را مدیریت می‌کنند، و توانمندسازی کاربران برای حفاظت از حقوق خود و پیگیری شکایت‌ها.
دومین نشست درباره «اکوسیستم‌های دیجیتال و ICT پایدار و مقاوم» بود. در این بخش، توسعه اتصال دیجیتال همگانی، معنادار و مقرون‌به‌صرفه، ایجاد زیرساخت‌های کم‌مصرف و مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی و استفاده از فناوری‌های نوظهور، از جمله ارتباطات ماهواره‌ای و سامانه‌های ارتباطی غیرزمینی، بررسی شد.
مجمع دیجیتال بریکس نیز بخش مهمی از این برنامه بود. این مجمع در جریان هفتمین نشست وزیران ارتباطات بریکس که در سال ۲۰۲۱ به میزبانی هند برگزار شد، نهادینه شد و اکنون به‌عنوان یک بستر چندذی‌نفعی در چارچوب مسیر همکاری ICT بریکس فعالیت می‌کند.
در کنار آن، نمایشگاه Digital BRICS Forum Expo برگزار شد که در آن نوآوری‌ها و راهکارهای دیجیتال ارائه‌شده از سوی استارتاپ‌ها، صنایع و مؤسسات دانشگاهی و پژوهشی هند و سایر کشورهای بریکس به نمایش درآمد. بنابراین نمایشگاه صرفاً جنبه معرفی فناوری نداشت و بستری برای تعامل، تبادل تجربه و ایجاد ارتباط میان بازیگران فناوری کشورهای عضو نیز محسوب می‌شد.
هند در پایان برنامه‌های روز ۲۰ اوت، یک برنامه فرهنگی و ضیافت شام برای هیئت‌های میهمان برگزار کرد که در آن بخشی از سنت‌های فرهنگی ماهاراشترا و هند به نمایش درآمد. این بخش بیشتر جنبه دیپلماتیک و تعاملی داشت و برای ایجاد ارتباط میان هیئت‌های کشورهای عضو برگزار شد.
مهم‌ترین خروجی این برنامه را می‌توان تعیین حوزه‌های عملی همکاری دیجیتال بریکس دانست. محورهای مورد تأکید شامل توسعه زیرساخت عمومی دیجیتال، امنیت سایبری، حفاظت از کودکان در فضای آنلاین، شبکه‌های آینده، ارتباطات ماهواره‌ای و غیرزمینی، اتصال دیجیتال مقرون‌به‌صرفه، زیرساخت‌های کم‌مصرف و مقاوم و تبادل تجربه در زمینه تحول دیجیتال بود.
در واقع، این برنامه‌ها زمینه را برای نشست اصلی وزیران ارتباطات در ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ فراهم کردند تا همکاری کشورهای بریکس از سطح تبادل نظر به سمت همکاری عملی، ظرفیت‌سازی و اشتراک دانش و فناوری حرکت کند. هدف نهایی نیز ایجاد یک اکوسیستم دیجیتال امن، فراگیر، پایدار و تاب‌آور در کشورهای بریکس و کمک به توسعه ظرفیت‌های دیجیتال در جنوب جهانی بود.
