کارگاه تخصصی «آینده‌نگاری فناوری و سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری» در چارچوب برنامه همکاری‌های علم، فناوری و نوآوری کشورهای عضو بریکس، در روزهای ۹ و ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ به‌صورت برخط و به میزبانی کشور هند برگزار شد. این کارگاه توسط وزارت علوم و فناوری هند و با همکاری مرکز پژوهش سیاست‌گذاری علم و فناوری دانشگاه پنجاب سازمان‌دهی شد.
در این نشست، نمایندگان کشورهای عضو بریکس در حوزه آینده‌نگاری علم و فناوری حضور یافتند و تجربیات، برنامه‌ها و دستاوردهای ملی خود را در این حوزه به اشتراک گذاشتند. امارات متحده عربی نیز در این جلسه حضور داشت، اما صرفاً آمادگی خود را برای همکاری‌های آتی اعلام کرد و گزارشی از فعالیت‌های ملی خود ارائه نداد.
با هماهنگی‌های انجام‌شده توسط مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست‌جمهوری و سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی، نماینده‌ای از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری در این کارگاه حضور فعال داشت. وی با ارائه گزارشی جامع از فعالیت‌های «برنامه ملی آینده‌نگاری علم و فناوری»، به تشریح مأموریت و روند شکل‌گیری این برنامه پرداخت و مهم‌ترین فعالیت‌های جاری آن را در پنج محور اصلی معرفی کرد:
پس از جمع‌بندی و تبادل نظر میان اعضا، چند محور مشترک مورد تأکید قرار گرفت که از جمله آنها می‌توان به ضرورت توجه به آینده‌نگاری به‌عنوان فعالیتی پیشران برای شکل‌دهی به آینده مطلوب و ارتقای ظرفیت حکمرانی علم، فناوری و نوآوری، اهمیت توسعه همکاری‌های بین‌المللی میان کشورهای عضو در این حوزه و همچنین ضرورت رسیدگی به چالش مشترک اغلب کشورها در زمینه ایجاد ارتباط مؤثر میان نتایج مطالعات آینده‌نگاری و فرآیندهای سیاست‌گذاری اشاره کرد. در همین راستا، بر لزوم یافتن سازوکارهای عملی برای افزایش اثربخشی نتایج آینده‌نگاری بر سیاست‌های عمومی تأکید شد.
بررسی مباحث مطرح‌شده در این کارگاه نشان می‌دهد آینده‌نگاری علم و فناوری به یکی از موضوعات مورد توجه کشورهای عضو بریکس تبدیل شده است. با این حال، چالش اصلی پیش روی اغلب این کشورها، تبدیل خروجی‌های مطالعات آینده‌نگاری به سیاست‌ها و اقدامات اجرایی کارآمد است. در این میان، توسعه همکاری‌های مشترک، تبادل تجربیات و ایجاد سازوکارهای ارتباطی مستمر میان اعضا می‌تواند نقش مهمی در ارتقای اثربخشی فعالیت‌های آینده‌نگاری در کشورهای عضو ایفا کند.
