logo
منو

کمیته راهبری علم،فناوری و نوآوری بریکس

همکاری‌های پژوهشی
زیرساخت‌های پژوهشی
همکاری‌های نوآوری
پایداری
کمیته راهبری STI

کارگروه فناوری زیستی و پزشکی زیستی بریکس

کارگروه بریکس در حوزه زیست‌فناوری و زیست‌پزشکی بر اساس تصمیم چهارمین نشست وزیران علم، فناوری و نوآوری بریکس در سال ۲۰۱۶ در جیپور (هند) تأسیس شد. هماهنگ‌کنندگان این کارگروه روسیه و برزیل هستند.

کارگروه علم و فناوری اقیانوس شناسی و قطب شناسی بریکس

وزرای علم، فناوری و نوآوری بریکس در سومین نشست وزیران STI خود در اکتبر ۲۰۱۵ در روسیه، اعلامیه مسکو را تصویب کردند که از ابتکارات جدید حمایت می‌کرد، به ویژه همکاری در حوزه علم و فناوری اقیانوس شناسی و قطبشناسی. مأموریت کارگروه، ترویج همکاری بین کشورهای عضو بریکس در زمینه علم اقیانوس و قطب است. هماهنگ‌کنندگان این کارگروه روسیه و برزیل هستند.

کارگروه فناوری‌ اطلاعات مکانی بریکس

کارگروه فناوری‌ اطلاعات مکانی بریکس در سال ۲۰۱۵ و بر اساس اعلامیه وزارتی علم، فناوری و نوآوری مسکو تأسیس شد. هماهنگ‌کننده این کارگروه هند است.

کارگروه پیشگیری و پایش بلایای طبیعی بریکس

کارگروه پیشگیری و پایش بلایای طبیعی بریکس — به هماهنگی برزیل — در چارچوب تفاهم نامه بریکس درباره همکاری در علم، فناوری و نوآوری و در پی نتایج اعلامیه وزارتی STI مسکو در سال ۲۰۱۵ تأسیس شد.

کارگروه انرژی‌های نو و تجدیدپذیر بریکس

بهره‌وری انرژی همواره در دستور کار کشورهای گروه بریکس جایگاه بالایی داشته است. این کارگروه بر اساس اعلامیه کشورهای بریکس که در دوربان و در ششمین نشست وزیران علم، فناوری و نوآوری در تاریخ ۳ جولای ۲۰۱۸ امضا شد، تأسیس گردید. هماهنگی این کارگروه بر عهده چین است.

کارگروه روشنایی حالت جامد بریکس

برنامه کاری علم، فناوری و نوآوری بریکس برای دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸، ایجاد کانال‌های ارتباطی مستقیم میان ذی‌نفعان حوزه STI را پیش‌بینی می‌کند که «روشنایی حالت جامد» به‌عنوان زیرحوزه‌ای از بهره‌وری انرژی در آن گنجانده شده است. هدایت این موضوع بر عهده چین است.

کارگروه ستاره‌شناسی بریکس

هدف اصلی کارگروه ستاره شناسی بریکس بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های پایه‌ای برای ارتقای متقابل رفاه عمومی در میان کشورهای عضو بریکس است. هماهنگی این کارگروه بر عهده آفریقای جنوبی است.

کارگروه علوم مواد و نانوفناوری بریکس

این کارگروه بر اساس اعلامیه کشورهای بریکس که در هانگژو و در پنجمین نشست وزیران علم، فناوری و نوآوری در تاریخ ۱۸ جولای ۲۰۱۷ امضا شد، تأسیس گردید. هماهنگی این کارگروه بر عهده روسیه و هند است. این کارگروه همچنین مرکز مجازی «مرکز شبکه‌ای بریکس در حوزه علم مواد و نانوفناوری» (NCMSN) را هماهنگ می‌کند.

کارگروه فوتونیک بریکس

بر اساس اعلامیه هانگژو بریکس که در پنجمین نشست وزیران علم، فناوری و نوآوری بریکس در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۷ به امضا رسید، توافق شد کارگروه بریکس در حوزه فوتونیک تأسیس شود. هماهنگی این کارگروه بر عهده روسیه و هند است. این کارگروه همچنین «مؤسسه مجازی فوتونیک بریکس» را هماهنگ می‌کند.

کارگروه فناوری اطلاعات و محاسبات با عملکرد بالا بریکس

کارگروه فناوری اطلاعات (ICT) و محاسبات با عملکرد بالا (HPC) با هدف دستیابی به نتایج ملموس در چارچوب برنامه چارچوبی علم، فناوری و نوآوری بریکس فعالیت می‌کند. این نتایج در حوزه‌هایی با تأثیر قابل‌توجه بر چالش‌های جهانی دنبال می‌شوند؛ از جمله بازسازی و ارتقای صنعتی، تولید هوشمند، ارائه خدمات سلامت، کشاورزی دقیق، کنترل آلودگی، توسعه شهرهای هوشمند و سایر زمینه‌ها. هماهنگی این کارگروه بر عهده چین است. این کارگروه همچنین یک «هاب یکپارچه برای همکاری نوآوری بریکس در حوزه ICT و HPC» را هماهنگ می‌کند.

کارگروه تأمین مالی علم، فناوری و نوآوری بریکس

کارگروه تأمین مالی علم، فناوری و نوآوری (STI) بریکس یک سازوکار حیاتی برای همکاری میان کشورهای عضو بریکس است و با هدف ترویج همکاری میان نهادهای دولتی، صندوق‌ها و سایر سازمان‌های تأمین مالی فعالیت می‌کند. اهداف اصلی این کارگروه عبارتند از: • سازمان‌دهی فراخوان‌های مشترک چندجانبه برای پروژه‌های پژوهشی علمی در میان کشورهای بریکس، • ایجاد دبیرخانه مشترک برای مدیریت فراخوان‌ها، ساختارها و مکانیزم‌های اجرای و هماهنگی فراخوان‌های مشترک. از سال ۲۰۱۶، فراخوان‌های هماهنگ‌شده برای پروژه‌های پژوهشی چندجانبه تحت برنامه چارچوبی STI بریکس آغاز شده است که پژوهشگران کشورهای عضو بریکس را به اجرای مشترک پروژه‌های پژوهش پایه، کاربردی و نوآورانه با رویکرد چندجانبه دعوت می‌کند.

کارگروه زیرساخت‌های پژوهشی و پروژه‌های کلان علمی بریکس

اهداف کلیدی کارگروه زیرساخت‌های پژوهشی و پروژه‌های کلان علمی بریکس شامل ترویج همکاری در چارچوب زیرساخت‌های پژوهشی بزرگ‌مقیاس، حمایت از ابتکارات منجر به بهره‌برداری کارآمد، توسعه و مدیریت پروژه‌های کلان علمی، و ایجاد محیطی پویا برای توسعه زیرساخت‌های پژوهشی در میان کشورهای بریکس است. این کارگروه فرصت انجام پژوهش‌های بنیادین و ترجمانی (کاربردی-انتقالی) را فراهم می‌کند که به یافتن راه‌حل‌هایی برای چالش‌های مشترک کشورهای بریکس و همچنین مسائل جهانی منجر می‌شود. همچنین این کارگروه مسئول ایجاد پلتفرم دیجیتال «شبکه جهانی زیرساخت‌های پیشرفته پژوهشی بریکس» (BRICS GRAIN) است.

کارگروه مشارکت در علم، فناوری، نوآوری و کارآفرینی بریکس

کارگروه بریکس در حوزه مشارکت علم، فناوری، نوآوری و کارآفرینی در سال ۲۰۱۶ با هدف تقویت همکاری میان کشورهای عضو بریکس در عرصه نوآوری تأسیس شد. این کارگروه در پی آن است که همکاری در زمینه تدوین و توسعه سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری را ارتقا دهد و همچنین زیست‌بوم‌های نوآوری قدرتمند و پایدار را در میان کشورهای بریکس ایجاد کند.

شبکه نوآوری iBRICS

کارگروه بریکس در حوزه مشارکت علم، فناوری، نوآوری و کارآفرینی در سال ۲۰۱۶ با هدف تقویت همکاری میان کشورهای عضو بریکس در عرصه نوآوری تأسیس شد. این کارگروه در پی آن است که همکاری در توسعه سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری را ارتقا دهد و همچنین زیست‌بوم‌های نوآوری قدرتمند و پایدار را در میان کشورهای بریکس ایجاد کند. این کارگروه چندین ابتکار کلیدی را به تصویب رسانده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها ایجاد «شبکه نوآوری iBRICS» است — بستری برای ارتباط مستقیم میان پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد، شتاب‌دهنده‌ها و سایر سازمان‌های نوآوری در کشورهای بریکس. شبکه iBRICS با هدف ایجاد کانال‌های ارتباطی مستقیم (از جمله پلتفرم‌های آنلاین، روزهای اطلاع‌رسانی، جست‌وجوی شریک و …) میان این سازمان‌ها شکل گرفته است. همچنین این شبکه به اجرای برنامه‌های آموزشی مشترک در زمینه مدیریت پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد کسب‌وکار، کمک به ایجاد شرکت‌های کوچک و متوسط فراملی در کشورهای بریکس، حمایت از تبادل شرکت‌های دانش‌بنیان در بازارهای بریکس از طریق راهبرد «ورود نرم» (Soft Landing)، و تضمین مشارکت شرکت‌های کوچک و متوسط نوآور در حل چالش‌های اجتماعی-اقتصادی کشورهای بریکس می‌پردازد.

مرکز انتقال فناوری بریکس

یکی دیگر از ابتکارات مهم این کارگروه، «مرکز انتقال فناوری بریکس» (BRICS TechTransfer Network) است که سازوکاری برای گفت‌وگو و همکاری میان کشورهای بریکس به‌منظور تبادل تجربه‌ها و بهترین رویه‌ها در حوزه انتقال فناوری فراهم می‌کند. هدف این شبکه، تقویت و تسریع فرایند انتقال فناوری با هدف ارتقای رقابت‌پذیری و افزایش حجم محصولات نوآورانه در کشورهای بریکس است

انجمن دانشمندان جوان بریکس

وظایف کلیدی «انجمن دانشمندان جوان بریکس» (BRICS YSF) عبارت‌اند از: • فراهم‌سازی بستری برای ارتباط و شبکه‌سازی میان جوانان بریکس به‌منظور بهره‌گیری از دانش و ظرفیت‌های آنان برای حل چالش‌های مشترک اجتماعی از طریق پژوهش و نوآوری. • تقویت رهبری بریکس در حوزه علم و فناوری از طریق جوانان خلاق، توانمند و دارای ظرفیت ایجاد شتاب در تغییرات فردی و جمعی (فارغ‌التحصیلان جوان بریکس). • تقویت سیاست‌های ملی و منطقه‌ای علم، فناوری و نوآوری، سیاست‌های جوانان، توسعه مهارت‌ها و سیاست‌های کارآفرینی در کشورهای بریکس

مجمع آب بریکس

یکی از اهداف کلیدی «مجمع آب بریکس» ایجاد یک جامعه مشترک از پژوهشگران و متخصصان حوزه منابع آب در کشورهای بریکس است؛ همچنین شناسایی ظرفیت‌های موجود برای انجام پژوهش و توسعه مشترک و انتقال فناوری به‌منظور پاسخ‌گویی به نیازهای بخش آب و حوزه‌های مرتبط از دیگر اهداف آن به‌شمار می‌رود. مجمع آب بریکس، دانشمندان و پژوهشگران برجسته حوزه منابع آب در کشورهای بریکس را گرد هم می‌آورد و بستری مناسب برای ارائه و تبادل نظر درباره راهکارهای استفاده و مدیریت پایدار منابع آب فراهم می‌کند.

شبکه آکادمی‌های علمی بریکس

هدف از شبکه‌سازی آکادمی‌ها، بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و حمایت از یادداشت تفاهم همکاری در حوزه علم، فناوری و نوآوری (STI) از طریق ارائه مشاوره‌های علمی مبتنی بر شواهد به نهادهای دولتی STI و ساختارهای اجرایی در چارچوب بریکس است. این نشست در نظر دارد فعالیت‌های مشترک مؤثر در میان کشورهای بریکس را ایجاد، تقویت و تداوم بخشد تا به ارتقای ظرفیت‌سازی در حوزه علم، فناوری و نوآوری کمک کند.

آینده‌پژوهی و سیاست STI

وظایف کلیدی «سمینار ویژه سالانه بریکس» عبارت‌اند از: • شکل‌دهی یک نظام راهبردی برای همکاری در حوزه علم، فناوری و نوآوری (STI) میان کشورهای بریکس. • جست‌وجوی راهکار برای چالش‌های مشترک جهانی و منطقه‌ای اجتماعی-اقتصادی در کشورهای بریکس با بهره‌گیری از تجربیات مشترک و ظرفیت‌های مکمل در حوزه STI. • کسب مشترک دانش جدید و ایجاد محصولات و خدمات نوآورانه با استفاده از سازوکارهای مناسب تأمین مالی و سرمایه‌گذاری. • ترویج مشارکت کشورهای عضو بریکس با سایر شرکای راهبردی جهان در حال توسعه در حوزه علم، فناوری و نوآوری

معماری جدید علم، فناوری و نوآوری بریکس (STI) شامل نشست‌های وزارتی و مقامات ارشد، فعالیت‌های ۱۳ کارگروه موضوعی، فراخوان‌های مشترک پروژه‌های پژوهشی، «انجمن دانشمندان جوان بریکس» و «جایزه نوآور جوان بریکس»، نشست آکادمی‌های علوم بریکس و کنفرانس آینده‌پژوهی فناوری و سیاست STI است.

این معماری بر چهار حوزه کلیدی همکاری استوار است که عبارت‌اند از:

  • همکاری در پژوهش‌های مشترک
  • همکاری در حوزه زیرساخت‌های پژوهشی
  • همکاری‌های نوآورانه
  • توسعه پایدار

محور همکاری‌های پژوهشی شامل ۱۳ کارگروه موضوعی STI و سازوکار اصلی حمایت از فراخوان‌های هماهنگ پروژه‌های پژوهشی، یعنی «برنامه چارچوبی علم، فناوری و نوآوری بریکس» (BRICS STI Framework Programme) است.

به‌منظور اجرای این معماری، «کمیته راهبری STI بریکس» در سال ۲۰۲۰ تأسیس شد که از هر کشور عضو بریکس دو نماینده در آن حضور دارند. این کمیته مسئولیت‌های زیر را بر عهده دارد:

  • پایش اجرای فعالیت‌های علم، فناوری و نوآوری کشورهای بریکس؛
  • هماهنگی فراخوان‌های مشترک پروژه‌های پژوهشی در چارچوب برنامه چارچوبی STI بریکس؛
  • ارائه پشتیبانی اطلاعاتی، تحلیلی، سازمانی و فنی برای فعالیت‌های STI بریکس.