بررسی فراخوان پنجم و ششم برنامه چارچوبی بریکس (۲۰۲۱–۲۰۲۳)
فراخوان پنجم برنامه چارچوبی بریکس – سال ۲۰۲۱
از سال ۲۰۲۱ دور دوم پذیرش پروپوزالها در برنامه چارچوبی بریکس آغاز شد و کشورهای عضو تصمیم گرفتند مسابقات را با نظم بیشتری برگزار کنند. در این دوره تعداد پروژههای پرچمدار افزایش یافت و حجم حمایت مالی نیز تقویت شد.
فراخوان پنجم در سال ۲۰۲۱ بهصورت دو مرحلهای برگزار شد. آفریقای جنوبی دو نهاد تأمینکننده مالی جدید، یعنی سازمان نوآوری فناوری (TIA) و کمیسیون تحقیقات آب (WRC) را افزود که تعداد کل نهادهای مالی را به ۱۲ نهاد رساند.
پروژههای برنده ظرف مدت دو تا سه سال اجرا شدند و بودجه آنها توسط نهادهای تأمینکننده مالی پرداخت شد. در مجموع، در سال ۲۰۲۱ حدود ۳۳۳ پروپوزال در ۱۰ حوزه موضوعی به دبیرخانه برنامه چارچوبی ارسال شد. جزئیات آن در تصویر زیر آمده است:
تعداد پروپوزالهای ارسالشده در فراخوان پنجم بریکس (۲۰۲۱)
پروژههای منتخب فراخوان پنجم
از میان پروپوزالهای ارسالشده، ۳۳ پروژه موفق به دریافت حمایت مالی شدند. توزیع موضوعی این پروژهها در تصویر زیر نشان داده شده است:
توزیع پروپوزالهای برنده حمایت مالی برحسب حوزه موضوعی (۲۰۲۱)
نقش نهادهای تأمین مالی در انتخاب پروژهها
آمار ارائهشده در این دوره نشان میدهد که خروجی فراخوان ارتباط مستقیمی با ظرفیت علمی کشورها ندارد، بلکه بیشتر به میزان بودجه نهادهای تأمینکننده مالی وابسته است. هر کشور هرچقدر بودجه بیشتری اختصاص دهد، تعداد پروژههای بیشتری از آن کشور ممکن است برگزیده شود.
بررسی پروژههای سال ۲۰۲۱ نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از حمایت مالی همچنان به حوزههای فناوری زیستی و پزشکی زیستی اختصاص داشته است. این نکته میتواند برای کشورهایی مانند ایران اهمیت داشته باشد تا متناسب با اولویتهای ملی، حمایت هدفمندتری از پژوهشگران خود انجام دهند.
فراخوان ششم برنامه چارچوبی بریکس – سال ۲۰۲۳
دور ششم مسابقات در سال ۲۰۲۳ برگزار شد و تمرکز آن بر موضوعات کلیدی مرتبط با تغییرات اقلیمی و تطبیق با این تغییرات بود. طول دوره اجرای پروژهها سهساله تعیین شد.
در این فراخوان، در مجموع ۱۰۴ پروپوزال در چهار حوزه موضوعی دریافت شد و در نهایت ۱۹ پروژه برای حمایت مالی انتخاب گردید.
حوزههای موضوعی فراخوان ششم
- ایجاد تابآوری: پاسخ تطبیقی در مقیاس حوضه آبریز
- سنجش اثرات تغییرات اقلیمی با کمک فناوری رصد زمین
- پاسخ نظاممند: مدیریت فرابخشی تغییرات اقلیمی با رویکرد «همبست» (آب – انرژی – غذا)
- خطرات اجتماعی–زیستبومی در مناطق ساحلی کمارتفاع
در این دوره، چین و هند بیشترین میزان مشارکت را داشتند (به ترتیب با ۸۱ و ۸۰ پروپوزال). برزیل نیز با ۷۴ پروپوزال در رتبه بعد قرار گرفت و از نظر تعداد پروژههای منتخب، پیشتاز بود.
روسیه نسبت به دورههای گذشته عملکرد ضعیفتری داشت. تعداد نهادهای تأمین مالی این کشور از سه نهاد به دو نهاد کاهش یافت و نهاد اصلی نیز به دلیل تغییرات ساختاری قادر نبود حمایت مالی گستردهای ارائه دهد.
توزیع پروپوزالهای برنده در دور ششم بر حسب حوزه موضوعی