در کنار فرصتهای گسترده، توسعه شتابان هوشمصنوعی در میان اعضای بریکس با چالشهای فناورانه و حاکمیتی قابلتوجه، از جمله مسائل اخلاقی، امنیت داده، مصرف بالای انرژی مراکز داده، جابهجایی نیروی کار و نگرانیها درباره حاکمیت دیجیتال دولتها، همراه است. به همین دلیل، اغلب کشورهای بریکس مفهوم «حاکمیت هوشمصنوعی» را بهعنوان یکی از مولفههای کلیدی امنیت ملی و استقلال فناورانه خود تعریف کردهاند و بهدنبال کنترل بومی بر الگوریتمها، دادههای راهبردی و زیرساختهای محاسباتی هستند.
با این حال، رویکردهای سیاستگذاری در میان اعضا یکسان نیست. برزیل با تکیه بر قوانین حفاظت از داده، بر شفافیت، پاسخگویی و مسئولیتپذیری سامانههای هوشمصنوعی تاکید دارد. هند، مسیر نظارت تدریجی و حمایتمحور را دنبال میکند و تمرکز خود را بر توسعه زیرساختهای پردازش داده، آموزش نیروی متخصص و تجاریسازی راهکارهای هوشمصنوعی در صنعت، کشاورزی و خدمات عمومی گذاشته است. روسیه، توسعه هوشمصنوعی در بخش دولتی را در اولویت قرار داده و برنامههایی برای استفاده گسترده از این فناوری در تشخیص پزشکی، مدیریت شهری و حملونقل هوشمند در دستور کار دارد.
چین نیز با ارائه «ابتکار جهانی در زمینه حکمرانی هوشمصنوعی» بهدنبال شکلدهی قواعد بینالمللی، بهویژه برای کشورهای در حال توسعه، و ایجاد هماهنگی در حوزههایی مانند امنیت اطلاعات و تبادل فناوری است. در عین حال، نبود استانداردهای فنی مشترک، تفاوت سطح سرمایهگذاری، ناهمگونی قوانین حفاظت از داده و فقدان یک نظام واحد حکمرانی، همکاری عمیقتر هوشمصنوعی در بریکس را با موانع متعددی مواجه کرده است.
لازم به ذکر است که آینده هوشمصنوعی در بریکس، ترکیبی از رقابت و مشارکت بین کشورهای عضو خواهد بود. رقابت با توسعه محصولات، الگوها و بازارها مرتبط است و مشارکت با توسعه زیرساختهای پایه، پژوهشهای بنیادین، امنیت سایبری، استانداردسازی و اخلاق سروکار دارد. گفتنیست هوشمصنوعی میتواند به ابزاری امن، فراگیر و اثرگذار برای جنوب جهانی تبدیل شود.
شناسه خبر: ۲۰۲۶۰۱۲۶-۱۰۵۵
