بکارگیری فناوریهای نوآورانه جهت تقویت امنیت منابع آب
هند در دوره ریاست خود بر بریکس در سال ۲۰۲۶، در شرایطی که جهان با بحرانهای همزمان مانند تغییرات اقلیمی، تنشهای جغرافیای سیاسی (ژئوپلیتیکی) و نابرابری فزاینده در دسترسی به منابع حیاتی روبهروست، تلاش دارد نوآوریهای عملیاتی را در حوزه امنیت آب توسعه دهد. در میان مجموعه فناوریهای نوظهور، تولید آب از هوا (AWG) بهعنوان یکی از امیدبخشترین فناوریهای سازگار با اقلیم مطرح شده است؛ رویکردی که بر پایه جذب رطوبت موجود در هوای محیط، میعان کنترلشده و تصفیه چندمرحلهای، آب آشامیدنی استاندارد تولید میکند.
فناوری مذکور به دلیل مصرف بهینه، قابلیت کارکرد با برق شبکه یا صفحات خورشیدی و بهرهگیری از سامانههای فیلتراسیون پیشرفته شامل فیلترهای ذغالی فعال، بهسرعت در حال تبدیل شدن به یک راهکار مناسب برای مناطق دچار تنش آبی است. این سامانهها وابستگی به منابع سطحی و زیرزمینی را حذف میکنند، به زیرساخت گسترده نیاز ندارند و برخلاف سدها و خطوط انتقال بزرگ، بهصورت پودمانی و قابل استقرار در محل عمل میکنند.
در سطح بینالمللی، این فناوری که پیشتر در COP28 و طرحهای مرتبط با توسعه پایدار معرفی شده است، اکنون در دهها کشور مورد استفاده قرار میگیرد و از سوی نهادهای کیفی بینالمللی تایید شده است. ارزیابی سازمانهای بشردوستانه نیز نشان میدهد که AWG میتواند بخشی از سبد تجهیزات امدادی استاندارد، مشابه ژنراتورهای برق یا سامانههای تصفیه آب قابلحمل، باشد.
در چارچوب بریکس، این فناوری ظرفیت آن را دارد که بهعنوان یک ابزار همکاری جنوب-جنوب مورد استفاده قرار گیرد؛ بهویژه با توجه به اینکه بسیاری از اعضای این گروه (مانند امارات، اتیوپی، مصر و ایران) با کمبود آب شیرین، تنشهای حوضههای آبریز، شور شدن منابع و کاهش بارش موثر روبهرو هستند. براساس پیشنهادات ارائه شده، شایسته است که بانک توسعه نوین از اجرای آزمایشی فناوری مذکور حمایت کند تا کارایی آن در اقلیمهای مختلف ارزیابی و استانداردهای مشترک عملیاتی تدوین شود. گفتنیست فناوری استخراج آب از هوا جایگزین زیرساختهای کلان آب نخواهد شد اما بهعنوان یک مکمل راهبردی برای تامین آب شرب در مناطق دچار بحران مورد ملاحظه قرار میگیرد.