بکارگیری هوشمصنوعی توسط کشورهای عضو بریکس
در سال ۲۰۲۵، هوشمصنوعی به یکی از ستونهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در بریکسپلاس تبدیل شده است. پس از نشست بریکس ۲۰۲۴ در کازان، این فناوری بهطور رسمی بهعنوان یک محور راهبردی تعیین شد و در همین راستا، مرکز بریکسپلاس برای تحقیقات و نوآوری هوشمصنوعی با شبکهای از شعب در شهرهای سائوپائولو، ژوهانسبورگ، دهلینو، قاهره، آدیسآبابا، مسکو، پکن و تهران شکل گرفت.
این شبکه با پشتیبانی مالی بیش از دو میلیارد دلاری بانک توسعه نوین (NDB)، پروژههایی در حوزههایی مانند پردازش زبان، کشاورزی هوشمند، پیشبینی تغییرات اقلیمی و سامانههای هویت دیجیتال را پیش میبرد و همزمان زیرساختها و نیروی انسانی کشورهای عضو را توانمند میسازد.
کاربردهای عملی این فناوری گسترده است، بهعنوان نمونه در اتیوپی سامانههای هوشمصنوعی خشکسالی و زمینهای مناسب آبیاری را شناسایی میکنند؛ ایران از آن برای مدیریت زنجیره تأمین دارو و آمادگی بیمارستانها بهره میگیرد؛ برزیل، آفریقای جنوبی و چین با استفاده از پهپادهای هوشمند سلامت خاک را پایش و مصرف کود را بهینه میکنند؛ هند و مصر سامانههای آموزشی مبتنیبر هوشمصنوعی برای یادگیری زبانهای ملی توسعه دادهاند.
با این حال، محدودیت دسترسی به دادهها و قدرت محاسباتی همچنان یکی از چالشهای اصلی کشورهای جنوب جهانی است. بریکسپلاس برای حل این مشکل، یک بستر ابری دیجیتال مشترک ایجاد کرده که امکان ذخیرهسازی و پردازش ایمن دادهها را بدون وابستگی به زیرساختهای غربی فراهم میکند.
این بستر علاوهبر تقویت توسعه هوشمصنوعی بومی و کاهش سوگیریهای فرهنگی، زمینه میزبانی مجموعهدادههای ملی در حوزههایی چون بهداشت و آموزش را نیز فراهم ساخته است. در کنار این تحولات، بریکسپلاس به تدوین یک منشور اخلاقی واحد برای هوشمصنوعی پرداخته که اصول عدالت، شفافیت، عدم تبعیض و پاسخگویی عمومی را تضمین کند.
ایران و اندونزی در این روند فعالانه نقش دارند تا استانداردهایی شکل گیرد که در عین حفظ هویت فرهنگی و ارزشهای بومی، نوآوری را تشویق نماید. مجموع این سرمایهگذاریها و همکاریها، بریکسپلاس را از یک مصرفکننده صرف فناوری به یک بازیگر تأثیرگذار جهانی بدل کرده است که نهتنها وابستگی به بسترهای غربی را کاهش میدهد، بلکه با توسعه سامانههای دیجیتال متناسب با شرایط بومی، راهکارهای نوین هوشمصنوعی را به دیگر کشورهای در حال توسعه نیز ارائه میکند.