طی دورههای مختلف اجرای برنامههای توسعه اقتصادی و اجتماعی ملی پنجساله چین (به اختصار برنامه پنجساله)، طرحهای علمی و فناوری متعددی تدوین و ابلاغ شدهاند. یکی از مهمترین این اسناد، برنامههای پنجساله توسعه علمی و فناوری چین است که در برنامه پنجساله یازدهم (2006 تا 2010) تحت عنوان «برنامه میانمدت و بلندمدت توسعه ملی علم و فناوری چین (2006 تا 2020)» تدوین و تصویب شد.
از جمله مهمترین برنامههای پنجساله توسعه علم و فناوری ملی چین میتوان به برنامه ملی نوآوری در حوزه علم و فناوری چین ذیل سیزدهمین برنامه پنجساله (2016 تا 2020) و برنامه ملی نوآوری در حوزه علم و فناوری چین ذیل چهاردهمین برنامه پنجساله (2021 تا 2025) اشاره کرد. بسیاری از طرحهای ملی چین در حوزه علم و فناوری معمولاً بر اساس این دو برنامه طراحی و ابلاغ میشوند.
در همین راستا، شورای دولتی چین در سال 2016 چشمانداز کلان توسعه حوزههای علم و فناوری کشور را در قالب طرح «برنامه نوآوریهای حوزه علم و فناوری 2030 – پروژههای کلان» و برنامه ملی نوآوری در حوزه علم و فناوری چین (ذیل سیزدهمین برنامه پنجساله) تبیین کرد.
بر اساس این اسناد، چین باید در فناوریهای کلیدی و راهبردی نظیر تجهیزات الکترونیکی پیشرفته، تراشههای همهمنظوره پیشرفته، نرمافزارهای پایه، تجهیزات مدارهای مجتمع، ارتباطات سیار پهنباند، ماشینابزارهای CNC، صنایع نفت و گاز، انرژی هستهای، کنترل آلودگی آب، اصلاح ژنتیک، تولید داروهای جدید و پیشگیری و کنترل بیماریهای عفونی به پیشرفتهای چشمگیری دست یابد. همچنین پیشبینی شده است که در حوالی سال 2030، دسته جدیدی از پروژههای کلان برای تبیین اهداف و اولویتهای راهبردی ملی معرفی شود.
چهاردهمین برنامه توسعه پنجساله چین (2021 تا 2025) به طور گسترده به موضوعات مدیریت، انعطافپذیری، استقلال و کنترل حاکمیت در زنجیره تأمین میپردازد. در این سند، نوسازی زنجیره تأمین به عنوان یکی از بالاترین اولویتهای توسعهای چین در نظر گرفته شده است.
زنجیره تأمین در این برنامه مفهومی جامع دارد که از تأمین مواد اولیه و تولید گرفته تا نوآوری، فناوری، تحقیق و توسعه، طراحی، بازاریابی و خدمات را شامل میشود. تمرکز اصلی این برنامه بر تضمین امنیت کل زنجیره تأمین در بخشهایی است که چین از مزیت رقابتی برخوردار است.
با اجرای چهاردهمین برنامه توسعه پنجساله چین، ساختار اقتصادی کشور بهینهتر شده و ظرفیت نوآوری به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت. بر اساس این برنامه، هزینهکرد سالانه تحقیق و توسعه چین بیش از 7 درصد رشد خواهد داشت و سهم بالاتری از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص خواهد داد.
علاوه بر این، ارتقای زیرساختهای صنعتی، نوسازی زنجیرههای صنعتی، بهروزرسانی زیرساختهای کشاورزی و افزایش توازن توسعه میان مناطق شهری و روستایی در دستور کار قرار دارد. پیشبینی میشود سهم جمعیت شهری دائم به حدود 65 درصد افزایش یافته و زمینه برای گسترش اقتصاد نوین چین بیش از پیش فراهم شود.
