کاهش سهم دلار و تقویت ذخایر طلا در برزیل همزمان با افزایش تحرکات ارزی بریکس
رشد کمسابقه ذخایر طلای برزیل در ماههای پایانی ۲۰۲۵، نشانهای از یک بازتنظیم ساختاری در سبد ذخایر بینالمللی این کشور است. بانک مرکزی برزیل طی سپتامبر تا نوامبر ۲۰۲۵، حدود ۴۲.۸ تُن طلا خرید و حجم کل ذخایر را از ۱۲۹.۶ تُن به ۱۷۲.۴ تُن رساند؛ افزایشی ۳۳ درصدی که جایگاه طلا را به دومین دارایی بزرگ ذخیرهای کشور ارتقا داد. در همین دوره، سهم دلار در ذخایر بینالمللی برزیل که در سال ۲۰۲۲ در سطح ۸۰.۴۲ درصد قرار داشت، پس از یک مسیر کاهشی سالانه، در پایان ۲۰۲۵ به ۷۲ درصد رسید. همچنین نسبت طلا در سبد ذخایر بینالمللی کشور مذکور اکنون ۷.۱۹ درصد است و پس از آن یورو با ۶.۶۰ درصد و یوآن چین با ۵.۹۴ درصد قرار میگیرند.
طبق گزارشات بانک مرکزی در ۳۱ مارس ۲۰۲۶، این تغییرات ناشی از نیاز به «تنوعبخشی بیشتر در شرایط افزایش عدم قطعیت اقتصادی و جغرافیای سیاسی» بوده است. الگوی مذکور با یک نسخه توسعهیافتهتر در میان کشورهای عضو بریکس همراستا است؛ جاییکه مجموع ذخایر طلای این بلوک اکنون از ۶۰۰۰ تُن عبور کرده و بانکهای عضو، به سرعت در حال افزایش ذخایر طلای خود هستند. در این راستا، روسیه با حدود ۲۳۳۶ تُن در صدر قرار دارد، چین با ۲۲۹۸ تُن در رتبه دوم است، هند نزدیک ۸۸۰ تُن نگهداری میکند و پس از جهش اخیر، برزیل با ۱۷۲.۴ تُن رتبه بالاتری از آفریقای جنوبی با ۱۲۵ تُن دارد.
طی سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نیز بانکهای مرکزی بریکس، بیش از ۵۰ درصد کل خرید جهانی طلا را به خود اختصاص دادهاند. در کنار آن، بلوک مذکور در حال توسعه یک سامانه تسویه آزمایشی نوین است که نوعی الگوی دیجیتال مبتنیبر ۴۰ درصد طلا و ۶۰ درصد ارزهای بومی محسوب میشود و بهعنوان یک گزینه بلندمدت برای تسویههای تجاری خارج از چارچوب دلار در نظر گرفته شده است. با وجود این تحولات، دلار همچنان محور اصلی ذخایر جهانی است. بر اساس مطالعه فدرال رزرو در جولای ۲۰۲۵، دلار آمریکا در سال ۲۰۲۴ همچنان سهم غالب را در ذخایر ارزی اعلامشده جهان حفظ کرده و حدود ۵۸ درصد از کل این ذخایر را به خود اختصاص داده است.
پس از آن، یورو با فاصله قابلتوجه و سهمی نزدیک به ۲۰ درصد در جایگاه دوم قرار دارد، در حالیکه ین ژاپن (۶ درصد)، پوند انگلیس (۵ درصد) و یوآن چین (۲ درصد) در رتبههای بعدی قرار میگیرند. این دادهها نشان میدهد سهم دلار نسبت به نِصابهای تاریخی کاهش یافته اما هنوز هیچ ارز دیگری نتوانسته از نظر مقیاس و نقدشوندگی، همتراز آن باشد.