انجمن شانگهای ۲۰۲۶ (Shanghai Forum 2026) با محوریت اصلی «عصر بازآرایی: نوآوری و حکمرانی جهانی» برگزار شد؛ رویدادی که در شرایط شتاب سریع فناوری و تغییرات جغرافیای سیاسی شکل گرفت و میزبان سیاستمداران، اقتصاددانان برجسته، متخصصان فناوری و نمایندگان جامعه مدنی از کشورهای بریکس و سایر کشورها بود. اگرچه این انجمن یک نشست رسمی بریکس محسوب نمی‌شود، اما به‌عنوان یک بستر مهم فکری و دیپلماتیک برای پیشبرد اولویت‌های اصلی این بلوک؛ از جمله اصلاح نظام حکمرانی جهانی، استفاده از هوش‌مصنوعی برای منافع عمومی، مدیریت تغییرات بازار کار و تقویت همکاری‌های جنوب-جنوب به‌ویژه با آمریکای لاتین؛ در نظر گرفته می‌شود.
یکی از مهم‌ترین محورهای بحث در این انجمن، رشد سریع‌هوش مصنوعی مولد و سامانه‌های خودکار بود و شرکت‌کنندگان بر مفهوم «هوش‌مصنوعی برای توسعه اجتماعی» تاکید کردند. در همین راستا، چین طرح موسوم به «هوش‌مصنوعی برای احیای مناطق روستایی» را معرفی کرد که در آن از الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای بهینه‌سازی میزان تولید محصولات کشاورزی در استان‌های دورافتاده استفاده می‌شود. هند نیز الگوی «زیرساخت عمومی دیجیتال» را ارائه داد که با بهره‌گیری از ابزارهای زبانی مبتنی‌بر هوش‌مصنوعی، خدمات سلامت و آموزش را به بیش از ۲۲ زبان منطقه‌ای در دسترس قرار می‌دهد. در کنار این فرصت‌ها، موضوع «شکاف هوش‌مصنوعی» نیز به‌عنوان یکی از دغدغه‌های اصلی مطرح شد.
در سال‌های اخیر با پیوستن کشورهایی مانند آرژانتین، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به بریکس، دامنه جغرافیایی و اقتصادی این بلوک به شکل قابل‌توجهی گسترش یافته است و نمایندگان کشورهای آمریکای لاتین هشدار دادند که در صورت نداشتن دسترسی کافی به حاکمیت داده و نیروی انسانی متخصص؛ کشورهای مذکور ممکن است فقط مصرف‌کننده و نه تولیدکننده فناوری‌های هوش‌مصنوعی باشند. در پاسخ به دغدغه‌های مذکور، بر ایجاد «شبکه همکاری هوش‌مصنوعی» تاکید شد؛ زیرساختی مشترک که برای توسعه الگوهای متن‌باز، انجام پژوهش‌های مشترک در حوزه هوش‌مصنوعی اخلاق‌محور و اجرای برنامه‌های توانمندسازی برای کشورهای عضو و شرکای آن‌ها طراحی شده است.
از سوی دیگر، ارزیابی تاثیر هوش‌مصنوعی و خودکارسازی (اتوماسیون) بر بازار کار نیز، یکی از بحث‌های مهم این انجمن بود. برآوردها نشان می‌دهد تا سال ۲۰۳۰ حدود ۳۰ درصد از وظایف شغلی در اقتصادهای نوظهور ممکن است خودکار شوند و به همین دلیل، شرکت‌کنندگان بر ضرورت تدوین سیاست‌های فعال در حوزه بازار کار تاکید کردند. در این چارچوب، آینده بازار کار باید بر آموزش مجدد نیروی کار، تقویت نظام‌های حمایت اجتماعی و ایجاد سازوکارهای «گذار عادلانه» متمرکز باشد. گفتنی‌ست تمرکز این انجمن بر موضوعاتی مانند عدالت در دسترسی به هوش‌مصنوعی، تاب‌آوری بازار کار، اصلاح نهادهای بین‌المللی و توسعه همکاری‌های راهبردی با مناطقی مانند آمریکای لاتین، نشان می‌دهد این بلوک در تلاش است الگویی جایگزین برای الگوهای جهانی‌سازی تحت سلطه غرب ارائه دهد.
