نقش بریکس در حوزه تقویت امنیت غذایی در جهان
با هدف ارائه تصویری روشن از تشدید بحران امنیت غذایی در جهان، تازهترین دادههای بانک جهانی و گزارش «بحرانهای غذایی جهان ۲۰۲۴» نشان میدهد که مسئله تامین غذا در سالهای اخیر به مرحلهای بحرانی و نگرانکننده رسیده است. بر اساس این گزارش، تا ماه جولای ۲۰۲۴ حدود 99.1 میلیون نفر در ۵۹ کشور با کمبود شدید غذا، سوءتغذیه و حتی مهاجرت اجباری مواجه بودهاند؛ رقمی که تحلیلگران آن را نشانهای روشن از عمیقتر شدن بحران غذا میدانند.
در چنین شرایطی، نقش بریکس بهعنوان یکی از بزرگترین بلوکهای تولید غذا در جهان، بیش از پیش اهمیت یافته است. این گروه بیش از یکسوم تولید جهانی غذا و بیش از ۴۰ درصد تولید جهانی کودهای شیمیایی را به خود اختصاص داده است و مجموعا غذای بیش از چهار میلیارد نفر را تامین میکند. آمارهای دقیقتر نیز که در ادامه مورد بررسی قرار گرفته است، یک تصویر شفاف از قدرت روبهرشد این بلوک را نشان میدهد.
بریکس بهواسطه وسعت اراضی کشاورزی (بیش از ۴۵ درصد اراضی کشاورزی جهان) و سهم عظیم در تولید غلات (از جمله بیش از ۳۵ درصد برنج، ۳۰ درصد ذرت و بیش از ۲۵ درصد گندم جهان)، اکنون به مهمترین ستون امنیت غذایی در جهان تبدیل شده است.
روسیه در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰۹ میلیون تُن مواد غذایی به ارزش ۴۵ میلیارد دلار صادر کرده و قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ تولید کشاورزی خود را ۲۵ درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ افزایش دهد که بهطور بالقوه صادرات را دستکم 1.5 برابر بیشتر خواهد کرد. برزیل نیز با صادرات مواد غذایی به ارزش 166.55 میلیارد دلار، سومین صادرکننده بزرگ محصولات کشاورزی جهان است و در محصولاتی مانند سویا، شکر، قهوه، مرکبات، گوشت گاو و مرغ پیشگام است.
چین که بزرگترین تولیدکننده محصولاتی مانند برنج، گندم، ذرت و سویا در جهان است، اکنون بهجای صادرات ساده مواد خام، به سمت عرضه محصولات فرآوریشده و دارای نشانتجاری حرکت کرده؛ محصولاتی که با بستهبندی استاندارد، کیفیت کنترلشده و ارزشافزوده بیشتر وارد بازارهای جهانی میشوند و سودآوری و رقابتپذیری بالاتری برای این کشور ایجاد میکنند. هند نیز با رشد چشمگیر تولید طی چند دهه اخیر، امروز در صدر صادرکنندگان برنج، شیر، گوشت بوفالو، ادویه، حبوبات و میوه قرار دارد.
با وجود این ظرفیت عظیم، کارشناسان هشدار میدهند که 2.6 میلیارد نفر همچنان توان خرید غذاهای سالم و مغذی را ندارند و تورم غذایی شدیدترین ضربه را به کشورهای کمدرآمد وارد کرده است.