نتیجهگیری از عملکرد ایران در نهادهای مالی بینالمللی و پیامدهای آن برای عضویت در بانک توسعه نوین
با توجه به مطالب فوق میتوان چنین نتیجهگیری کرد که مجموع سرمایه ایران در پنج نهاد مالی بینالمللی مذکور بالغ بر 17.8 میلیارد دلار است که از زمان تأسیس آنها تا نوامبر 2023، در مجموع حدود 10.4 میلیارد دلار (معادل 58 درصد سرمایه) تسهیلات از این نهادها اخذ شده است.
ایران؛ عضو غیروامگیرنده در نهادهای مالی بینالمللی
این آمار نشان میدهد که ایران به دلایل مختلف نتوانسته است از اهرم مالی سایر موسسات جهت توسعه کشور استفاده کند و در عمل به یک عضو غیروامگیرنده تبدیل شده است. این موضوع در شرایطی رخ داده که نیاز کشور به تأمین مالی پروژههای عمرانی، زیربنایی و توسعهای بر هیچکس پوشیده نیست.
توقف چهار ساله تأمین مالی برای ایران
نکته قابلتوجه دیگر این است که طی حداقل چهار سال اخیر هیچگونه تأمین مالی جدید توسط نهادهای مذکور برای ایران انجام نشده است. هرچند دلیل رسمی و مشخصی در اینباره منتشر نشده، اما اظهارات کارشناسان و گزارشها نشان میدهد که دو عامل اصلی در این موضوع نقش داشتهاند:
۱. تحریمهای بینالمللی
تحریمها باعث شدهاند بسیاری از بانکها و نهادهای مالی از تعامل با ایران خودداری کنند و ارائه تسهیلات به ایران را پرریسک بدانند.
۲. ضعف تعامل نهادهای داخلی با بانکهای بینالمللی
بر اساس اظهارنظر متخصصان، عواملی همچون نگرانی نهادهای مالی خارجی نسبت به کاهش رتبه اعتباری، عدم توانایی انتشار اوراق قرضه با رتبه بالا، افزایش ریسک داراییها در صورت همکاری با کشورهای تحت تحریم و همچنین بیثباتی مدیریتی در داخل ایران از مهمترین دلایل عدم موفقیت ایران در اخذ تسهیلات جدید بودهاند.
مجموع این عوامل سبب شده است که ایران نتواند از ظرفیت نهادهای مالی بینالمللی برای توسعه اقتصادی بهرهبرداری لازم را داشته باشد؛ موضوعی که برای آینده همکاری با بانک توسعه نوین و نقش ایران در ساختار مالی بریکس نیز اهمیت ویژهای دارد.
