در راستای تلاش برای تقویت امنیت غذایی جهانی، طرح «بورس غلات بریکس» که از آوریل ۲۰۲۵ بهطور رسمی مورد حمایت قرار گرفته است، اکنون در مسیر تبدیل شدن به یکی از مهمترین زیرساختهای تجاری جهان قرار دارد؛ زیرساختی که میتواند قواعد بازار مواد غذایی را بهطور بنیادی متحول کند.
این بورس قرار است به صادرکنندگان و خریداران امکان ارتباط مستقیم بدهد و یک نظام مستقل برای قیمتگذاری ایجاد کند؛ موضوعی که به گفته روسیه میتواند امنیت غذایی و ثبات بازار را افزایش دهد و صادرات غلات این کشور را تقویت کند. برآورد اتحادیه صادرکنندگان غلات روسیه نشان میدهد که در صورت راهاندازی کامل بورس بریکس، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از عرضه جهانی غلات اصلی در این کشور متمرکز خواهد شد. این حجم عظیم از تجارت شامل گندم روسیه، سویا و ذرت برزیل و همچنین برنج هند نیز خواهد بود.
علاوهبراین، آغاز فعالیت این بورس باعث ایجاد و تقویت زیرساختهای پشتیبان (شامل هستههای آمادی، پایانههای بندری، انبارهای تخصصی، شبکههای حملونقل دریایی و زمینی، سامانههای مالی و بیمهای) خواهد شد. چشمانداز بریکس امیدبخش است؛ زیرا این گروه همچنین میتواند با توسعه فناوریهای آبیاری، بهبود استانداردهای بهداشتی و ترویج دالانهای (کریدورهای) تجاری جنوب-جنوب، ساختارهای جدیدی برای بازار جهانی غذا شکل دهد.
با این حال، کارشناسان تاکید میکنند که طرح مذکور با چالشهایی جدی روبهروست. نخستین چالش زمان است؛ زیرا شکلگیری زیرساختها، تنظیم مقررات، تدوین شاخصهای قیمت و ایجاد شبکه تسویهحساب، فرایندی است که به چند سال زمان نیاز دارد. چالش دوم نظام پرداخت است؛ بورس غلات بریکس باید یک سازوکار پرداخت مشترک یا حتی ارز تهاتری اختصاصی داشته باشد تا از وابستگی به سامانههای دلاری و غربی رها شود. چالش سوم رقابتپذیری است؛ قیمتهای این بورس باید با بازارهای جهانی قابل مقایسه و قابل اعتماد باشد تا قدرت جذب خریدار داشته باشد.
در کنار این تحولات، تحلیلگران (با وجود پیشبینی رشد بیش از ۱۵ درصدیِ تولید کشاورزی جهان تا سال ۲۰۳۵)، چشمانداز امنیت غذایی را همچنان نگرانکننده میدانند؛ چراکه برآوردها نشان میدهد شمار افرادی که با کمبود شدید غذا روبهرو هستند ممکن است به حدود یک میلیارد نفر برسد.
شناسه خبر: ۲۰۲۵۱۲۱۳-۱۰۴۵
